مشخصه‌یابی اثر حافظه شکلی فیلامنت بازیافتی پلی‌اتیلن با چگالی بالا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مکانیک جامدات، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

10.61186/masm.2026.2086742.1185
چکیده
توسعه فیلامنت‌های بازیافتی ارزان‌قیمت با خواص مکانیکی مطلوب، یکی از چالش‌های اصلی در صنعت ساخت افزایشی است. در این پژوهش، امکان‌سنجی ساخت فیلامنت چاپگر سه‌بعدی از بازیافت درهای بطری (HDPE) و مشخصه‌یابی رفتار حافظه شکلی آن بررسی شده است. برخلاف مطالعات پیشین که اثر تاریخچه تنش‌های پسماند ناشی از فرآیند ساخت و پیچیدن فیلامنت روی قرقره را نادیده گرفته‌اند، در این تحقیق با اندازه‌گیری زاویه انحنای اولیه و تغییرات آن پس از حرارت‌دهی (آزادسازی تنش)، خطای ذاتی روش‌های آزمون مرسوم نشان داده شد. فیلامنت ساخته شده با قطر 75/1 میلی‌متر تحت آزمون‌های خمش حافظه شکلی قرار گرفت و نتایج آن با نمونه‌های تجاری PLA، ABS و TPU مقایسه شد. نتایج نشان داد که فیلامنت بازیافتی با دارا بودن نسبت بازیابی شکلی حدود 80%، رفتاری مشابه با PLA و برتر از ABS دارد. همچنین مقدار غیرصفر پارامتر زاویه اولیه و حافظه ناخواسته بازیابی‌شده در تمام نمونه‌ها، لزوم در نظر گرفتن مرحله آزادسازی تنش در پروتکل‌های آزمون را اثبات نمود. فیلامنت ساخته شده در این پژوهش چگالی پایین‌تری نسبت به سایر مواد دارد که مزیت رقابتی مهمی در برابر نمونه‌های تجاری محسوب می‌شود. تحلیل اقتصادی نیز نشان‌دهنده کاهش چشمگیر هزینه این ماده نسبت به نمونه‌های تجاری است. این پژوهش نشان می‌دهد که برای ساخت یک ماده هوشمند و با ارزش بالا، مواد گران‌قیمت تنها گزینه موجود نیستند و می‌توان با بازیافت پسماند در بطری و حفظ محیط زیست، یک ماده هوشمند با پتانسیل کاربردی و ارزش‌افزوده بالا بدست آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Characterization of the Shape Memory Effect of Recycled HDPE Filament

نویسندگان English

Sina Farahifar
Mahmood Mehrdad Shokrieh
School of Mechanical Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran,, Iran
چکیده English

Developing low-cost recycled filaments with desirable mechanical properties is a major challenge in the additive manufacturing industry. This research investigated the feasibility of producing 3D-printer filament from recycled high-density polyethylene (HDPE) bottle caps and characterized its shape-memory behavior. Unlike previous studies that neglected the residual stress history from production and spooling, this study demonstrated the inherent error in conventional testing methods by measuring the initial curvature angle and its variation after stress relaxation. The fabricated 1.75 mm filament was subjected to shape-memory bending tests, and the results were compared with those of commercial PLA, ABS, and TPU filaments. The recycled filament, with a shape-recovery ratio of about 80%, behaved similarly to PLA and outperformed ABS. Furthermore, the necessity of a stress-relaxation step in testing protocols was confirmed by observing a non-zero initial angle and unwanted shape recovery after stress relaxation in all samples. The fabricated filament also exhibited a lower density than the other materials, providing a key competitive advantage. Additionally, economic analysis revealed a significant cost reduction compared to commercial counterparts. It is concluded that high-value smart materials do not require expensive resources; recycling bottle caps is presented as an environmentally friendly solution with high application potential, affordability, and significant added value.

کلیدواژه‌ها English

Recycled shape memory filament
Shape memory polymers
Shape memory properties
3D printer
High-density polyethylene (HDPE)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 15 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 11 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1405